Emeklilere ücretsiz ulaşımda yaş sınırı yükseliyor: 2028 tarihi açıklandı

Artan toplu taşıma maliyetleri nedeniyle birçok ülkede 65 yaş üstüne sunulan ücretsiz ulaşım hakkı yeniden düzenleniyor. Güney Kore’nin Daegu kentinde ücretsiz yolculukların 2028’den itibaren 70 yaşında başlaması kararlaştırılırken, Türkiye’de 65 yaş ve üzerindekilerin şehir içi toplu taşımadan ücretsiz yararlanma hakkı sürüyor.

Nüfusun hızla yaşlanması ve toplu taşıma giderlerinin yükselmesi, 65 yaş üstü kişilere sağlanan ücretsiz ulaşım hakkını birçok ülkede yeniden gündeme taşıdı. Gelişmiş ekonomilerde birçok başkent ve büyükşehir yönetimi, artan ekonomik yükler ve finansal sürdürülebilirlik gerekçesiyle ücretsiz biniş için geçerli yaş sınırını kademeli olarak yükseltiyor.


Dünyada ücretsiz ulaşım hakkına yönelik kısıtlamalar yaygınlaşırken, uygulamayı kesintisiz sürdüren Türkiye de uluslararası karşılaştırmalarda öne çıkıyor. Ücretsiz metro kullanım yaşının 65’ten 70’e çıkarılması yönünde adımlar atılan Güney Kore, yaş sınırını yükseltme politikasının belirgin biçimde uygulandığı ülkeler arasında yer alıyor.


Güney Kore merkezli medya kuruluşu Heraldcorp’un (Herald Economy) yayımladığı raporlara göre, ülkede ücretsiz metro kullanımına hak kazanma yaşının 70’e çıkarılması için çalışmalar yürütülüyor. Seul Büyükşehir Belediyesi tarafından kurulan Seul Yaşlı Ulaşım Refah Komitesi de ücretsiz biniş yaşının yükseltilmesi planını ve değişikliğe destek amacıyla otobüs sübvansiyonu sağlanmasını değerlendirdi.


Daegu’da ise yaş sınırını her yıl bir yaş artırarak 65’ten 70’e çıkarma kararı uygulamaya konuldu. Buna göre kentte ücretsiz yolculuklar 2028’den itibaren 70 yaşında başlayacak. Değişiklikten doğrudan olumsuz etkilenecek 65-69 yaş grubundaki Güney Korelilerin yüzde 57,4’ü, şehrin mali sürdürülebilirliği gerekçesiyle yaş sınırının yükseltilmesine destek veriyor.


Benzer düzenlemeler Avrupa’da da görülüyor. İngiltere’de yaşlılara verilen ücretsiz otobüs kartı uygulamasının (Freedom Pass) yaş sınırı, devlet emeklilik yaşı olan 66’ya çıkarıldı. Sistemin sürdürülebilirliğini sağlamak amacıyla sınırın önümüzdeki yıllarda aşamalı biçimde 67 ve 68’e yükseltilmesi planlanıyor. Avrupa’daki birçok ülke ise tamamen ücretsiz ulaşım modelinden indirimli uygulamalara ya da gelir durumuna göre destek sağlanan sistemlere yöneliyor.


Gelişmiş ekonomilerde 65 yaş sınırı yerini giderek 67-70 yaş aralığına bırakırken, Türkiye’de Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın desteğiyle 65 yaş ve üzerindeki vatandaşların şehir içi toplu taşımadan ücretsiz yararlanma hakkı devam ediyor. Küresel örneklerden farklı olarak bu hak, Türkiye’de sosyal devlet ilkesinin vazgeçilmez unsurlarından biri olarak korunuyor.


Bununla birlikte artan akaryakıt ve işletme giderleri, ücretsiz ulaşım uygulamasının zaman zaman özel halk otobüsü (ÖHO) esnafı ile yerel yönetimler arasında krize dönüşmesine yol açıyor. Başka ülkelerde alınan kısıtlama kararları, Türkiye’de mevcut sistemin mali açıdan sürdürülebilir olup olmadığına ilişkin tartışmaları da yeniden gündeme getiriyor. Türkiye’nin yaşlı refahı konusundaki uygulaması, bu yönüyle uluslararası alanda diğer örneklerden belirgin biçimde ayrılıyor.


Kaynak: Haber Merkezi