Hakan Fidan’dan Ege ve Doğu Akdeniz İçin Önemli Açıklamalar

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Brüksel’de Ta Nea gazetesine verdiği röportajda Ege’deki 12 mil tartışması, 1995 tarihli Casus Belli bildirisi, Mavi Vatan ve Türkiye-Yunanistan-Güney Kıbrıs arasındaki GSI elektrik bağlantısı hakkında değerlendirmelerde bulundu. Yunan basınında farklı yorumlarla yer alan açıklamaların yanı sıra Turkaegean markasının Avrupa Birliği’ndeki tescili ve Doğu Akdeniz’deki deniz yetki alanlarına ilişkin gelişmeler de haberde ele alındı.

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Belçika’nın başkenti Brüksel’de Yunanistan basınına açıklamalarda bulundu. Ta Nea gazetesine konuşan Fidan, Ege’deki 12 mil gündemi ve Doğu Akdeniz’deki sorunlara ilişkin değerlendirmelerini paylaştı. Röportajda 1995 tarihli Casus Belli bildirisi, Mavi Vatan’a ilişkin yasa tasarısı iddiaları ve Türkiye ile Yunanistan arasında enerji işbirliği ihtimali öne çıkan konular arasında yer aldı.


**Casus Belli bildirisi hakkında ne söyledi?**


Hakan Fidan’a, Türkiye Büyük Millet Meclisinin (TBMM) 1995 yılında aldığı Casus Belli kararı ve Yunanistan’ın karasularını 6 deniz milinin üzerine çıkarması durumuna ilişkin Türkiye’nin yaklaşımı soruldu. Fidan, bazı kişilerin bu kararı savaş tehdidi olarak değerlendirdiğini belirtti. Ancak söz konusu metnin bir kanun değil, TBMM tarafından yayımlanan bir bildiri olduğunu vurguladı.


Fidan’ın açıklamasına göre bildiri, Yunanistan’ın Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi’ni kabul ettiği dönemde yayımlandı. Metinde, ilgili uluslararası sözleşmeye dayanarak Yunanistan’ın bu hakka sahip olabileceğine işaret edildiğini söyledi.


**Mavi Vatan için yasa tasarısı bulunmadığını belirtti**


Röportaj sırasında Mavi Vatan konusunda hazırlanabileceği öne sürülen bir yasa tasarısı da gündeme geldi. Fidan, böyle bir tasarının olmadığını ifade ederek, “Mavi Vatan yasa tasarısı diye bir şey yok. Deniz parkı meselesi henüz tartışmaya açılmış değil” dedi.


Ta Nea gazetesi, Fidan’ın açıklamalarını 21 Ekim tarihli sayısında manşete taşıdı. Haberde, Fidan’ın Yunanistan’ı Türk siyasetindeki “günah keçisi” olarak nitelendirmesi, Casus Belli konusundaki değerlendirmeleri ve Mavi Vatan’a ilişkin bir yasa tasarısı bulunmadığı yönündeki sözleri öne çıkarıldı.


**GSI elektrik projesinde yazılı bildirim talebi**


Fidan’ın değerlendirmelerinde, Yunanistan ile Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY) arasında planlanan elektrik kablosu bağlantısı, yani GSI projesi de yer aldı. Türkiye’nin projeye kategorik olarak karşı çıkmadığını belirten Fidan, deniz araştırmaları yapılmadan önce Ankara’ya yazılı bildirim gönderilmesini istedi.


Atina ile enerji alanında işbirliği yapılabileceğini söyleyen Fidan, kablo hattına karşı olmadıklarını ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın da Türkiye’den elektrik alınması önerisini dile getirdiğini aktardı. Fidan, 2 bin kilometre uzaktan elektrik taşımak yerine Türkiye’den elektrik alınmasının tercih edilebileceğini ifade etti. Türkiye’nin talebinin, araştırma yürütüldüğünde yalnızca sözlü bildirim yapılmasıyla yetinilmemesi ve yazılı bir ihbar da gönderilmesi olduğunu belirtti.


**Kathimerini açıklamaları farklı bir çerçevede sundu**


Kathimerini gazetesi, Fidan’ın GSI projesine ilişkin sözlerini “Türklerden izin alınmayacak” başlığıyla değerlendirdi. Vasilis Nedos imzalı haberde, Türkiye’nin egemenliğinin yok sayıldığı ileri sürüldü. Haberde ayrıca Fidan’ın, Yunanistan-Kıbrıs elektrik şebekesi bağlantısının uygulanması için izin yerine yazılı bildirim talep ettiği aktarıldı. Gazeteye konuşan Yunan analistler ise açıklamalarda “izin” kelimesinin kullanılmasından kaçınmanın daha iyi olacağını vurguladı.


**Turkaegean markasının Avrupa Birliği tescili iptal edildi**


Türkiye’nin Ege kıyılarını tanıtmak amacıyla kullandığı Turkaegean markasının Avrupa Birliği’ndeki tescili kesin olarak iptal edildi. Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansının (TGA), Avrupa Birliği Fikri Mülkiyet Ofisinin (EUIPO) kararına karşı dava açmaması üzerine iptal kararı 14 Ekim’de onandı.


Yunan basını, konunun Ankara ile Atina arasında büyütülmemesi amacıyla uzlaşı arayışı bulunduğunu öne sürdü. Kaynak metinde marka adı bir yerde “Turkaegean”, başka bir yerde ise “Turkegean” şeklinde yazıldı ve markanın 16 Temmuz 2021’de ortaya çıktığı belirtildi.


**Türkiye-Libya mutabakatına Mısır’dan itiraz**


Doğu Akdeniz’deki deniz yetki alanlarıyla ilgili gelişmeler kapsamında Mısır, Libya Temsilciler Meclisinin Türkiye ile Libya arasında 2019 yılında imzalanan deniz yetki alanlarının sınırlandırılmasına ilişkin mutabakat muhtırasını onaylamasına sert tepki gösterdi. Kahire yönetimi, söz konusu anlaşmayı “kesin hükümsüz ve hukuki sonuç doğurmayan” bir düzenleme olarak nitelendirdi. Kaynak metinde ayrıca Türkiye’nin Doğu Akdeniz’de yetki alanlarını genişlettiği ifadesi yer aldı.


ABD Dışişleri Bakanlığı da bölgede artan gerilim hakkında açıklama yaptı. Bakanlık, Doğu Akdeniz’deki ortaklarını deniz yetki alanı uyuşmazlıklarını iyi niyetli müzakereler yoluyla çözmeye teşvik ettiklerini bildirdi. Açıklamada, Ankara ve Atina’nın anlaşmazlıklarını çözmesi yönünde de çağrıda bulunuldu.


Kaynak: Haber Merkezi